benhsuythan

Suy thận là bị gì? Ai là người có nguy cơ mắc cao?​

Suy thận là bị gì là thắc mắc của nhiều người khi được bác sĩ thông báo chức năng thận suy giảm hoặc xuất hiện các biểu hiện như phù chân, tiểu đêm nhiều, mệt mỏi kéo dài. Thực tế, đây là tình trạng thận bị tổn thương khiến khả năng lọc máu và duy trì cân bằng của cơ thể giảm dần theo thời gian. Vậy thực chất suy thận là bệnh gì? Ai là người dễ mắc bệnh? Cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Suy thận là bị gì?​

Nhiều người băn khoăn suy thận là gì và liệu đây có phải một bệnh riêng biệt hay không. Trên thực tế, bệnh suy thận là gì được hiểu là tình trạng chức năng của thận bị suy giảm, khiến cơ quan này không còn thực hiện hiệu quả nhiệm vụ lọc máu, loại bỏ chất thải, điều hòa nước, điện giải và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.

Khi chức năng thận giảm, các chất cặn bã như ure, creatinin cùng lượng nước dư thừa sẽ tích tụ trong cơ thể. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ gặp nhiều biến chứng ảnh hưởng đến tim mạch, hệ thần kinh, xương khớp và nhiều cơ quan khác.

Về mặt lâm sàng, suy thận là bệnh gì còn được chia thành hai nhóm chính:

• Suy thận cấp: Chức năng thận giảm nhanh trong vài giờ hoặc vài ngày. Nguyên nhân thường liên quan đến mất nước nặng, nhiễm trùng, sốc hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Nếu điều trị sớm, chức năng thận có khả năng phục hồi.
• Suy thận mạn: Tổn thương thận kéo dài từ 3 tháng trở lên và tiến triển theo thời gian. Đây là bệnh lý mạn tính không thể hồi phục hoàn toàn nhưng có thể làm chậm diễn tiến nếu được kiểm soát tốt.

Suy thận là tình trạng chức năng thận suy giảm khiến cơ quan không còn lọc máu hiệu quả

Những ai có nguy cơ mắc suy thận cao?​

Suy thận không xảy ra ngẫu nhiên mà thường liên quan đến các bệnh lý nền hoặc yếu tố nguy cơ kéo dài. Dưới đây là những nhóm cần đặc biệt lưu ý.

Người mắc đái tháo đường​

Đái tháo đường là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận trên thế giới. Đường huyết tăng kéo dài làm tổn thương các vi mạch trong cầu thận, khiến khả năng lọc máu giảm dần theo thời gian. Người mắc đái tháo đường nhiều năm, kiểm soát đường huyết kém hoặc đã xuất hiện albumin niệu có nguy cơ tiến triển suy thận cao hơn. Do đó, người bệnh cần kiểm tra chức năng thận định kỳ bằng xét nghiệm creatinin máu, eGFR và tỷ lệ albumin/creatinin niệu theo chỉ định của bác sĩ.

Người tăng huyết áp​

Huyết áp cao kéo dài làm tăng áp lực lên hệ thống mạch máu nuôi dưỡng thận, dẫn đến xơ hóa và giảm chức năng lọc của cầu thận. Ngược lại, khi chức năng thận suy giảm, khả năng điều hòa huyết áp cũng bị ảnh hưởng, tạo thành vòng xoắn bệnh lý giữa tăng huyết áp và suy thận. Kiểm soát huyết áp ổn định giúp làm chậm tiến triển tổn thương thận và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.



Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây suy thận

Người cao tuổi​

Tuổi càng cao, số lượng nephron hoạt động trong thận càng giảm. Đồng thời, người lớn tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch, làm tăng nguy cơ tổn thương thận. Ngoài ra, việc sử dụng nhiều loại thuốc trong thời gian dài cũng khiến người cao tuổi dễ gặp tác dụng không mong muốn ảnh hưởng đến chức năng thận.

Người có tiền sử bệnh thận hoặc gia đình mắc bệnh thận​

Những người từng mắc viêm cầu thận, sỏi tiết niệu tái phát, nhiễm trùng tiết niệu nhiều lần hoặc các bệnh thận bẩm sinh cần được theo dõi chức năng thận lâu dài. Bên cạnh đó, một số bệnh lý như thận đa nang có yếu tố di truyền. Nếu trong gia đình có người mắc bệnh thận mạn, nguy cơ mắc bệnh ở các thành viên khác cũng cao hơn so với người bình thường.

Người béo phì, hút thuốc hoặc sử dụng thuốc gây độc cho thận​

Béo phì làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa, từ đó gián tiếp làm tổn thương thận. Hút thuốc lá thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu, làm giảm lượng máu nuôi dưỡng thận và đẩy nhanh tiến triển bệnh thận mạn. Ngoài ra, việc tự ý sử dụng kéo dài một số thuốc giảm đau chống viêm không steroid hoặc thuốc cản quang cũng làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận nếu không được theo dõi phù hợp.



Hút thuốc lá làm gia tăng nguy cơ xơ vữa mạch máu, đẩy nhanh tiến triển thành bệnh thận mãn tính

Những dấu hiệu cảnh báo ở nhóm nguy cơ cao​

Ở giai đoạn đầu, triệu chứng suy thận bị gì thường diễn tiến âm thầm nên nhiều người không nhận thấy bất thường. Tuy nhiên, nếu thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn cần chú ý những dấu hiệu dưới đây để chủ động thăm khám sớm:

• Tiểu đêm nhiều hơn bình thường hoặc thay đổi số lượng nước tiểu.
• Nước tiểu có nhiều bọt kéo dài, đổi màu hoặc lẫn máu.
• Phù quanh mắt, phù bàn chân hoặc cẳng chân, đặc biệt vào buổi sáng.
• Mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng tập trung, suy nhược cơ thể.
• Chán ăn, buồn nôn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Huyết áp tăng khó kiểm soát dù đã điều trị.
• Ngứa da kéo dài, chuột rút hoặc co cứng cơ.
• Khó thở do tích tụ dịch trong cơ thể, nhất là khi bệnh tiến triển.
• Xét nghiệm phát hiện creatinin máu tăng hoặc eGFR giảm.

Nên làm gì để giảm nguy cơ mắc suy thận?​

Không phải mọi trường hợp suy thận đều có thể phòng ngừa hoàn toàn. Tuy nhiên, việc kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ sẽ giúp bảo vệ chức năng thận và giảm khả năng tiến triển thành bệnh thận mạn. Để giảm nguy cơ mắc suy thận, bạn nên thực hiện các biện pháp sau:

• Kiểm soát tốt đường huyết nếu mắc đái tháo đường.
• Duy trì huyết áp trong mục tiêu điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Khám sức khỏe định kỳ và kiểm tra chức năng thận ở người có nguy cơ cao.
• Uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể và tình trạng sức khỏe.
• Duy trì cân nặng hợp lý, kết hợp chế độ ăn cân đối và vận động thường xuyên.
• Hạn chế ăn quá nhiều muối, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có cồn.
• Không hút thuốc lá và tránh tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc.
• Không tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc nam hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định.
• Điều trị sớm các bệnh lý tiết niệu, sỏi thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu để hạn chế tổn thương thận kéo dài.
• Tuân thủ lịch tái khám nếu đã được chẩn đoán mắc bệnh thận hoặc có các yếu tố nguy cơ.

Uổng đủ nước mỗi ngày là cách bảo vệ sức khỏe thận dễ thực hiện nhất

Kết luận​

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ suy thận là bị gì, đồng thời nhận biết những nhóm có nguy cơ cao và các dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý. Suy thận thường diễn tiến âm thầm trong thời gian dài nên việc tầm soát ở người có yếu tố nguy cơ đóng vai trò rất quan trọng.

Nếu xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ hoặc có bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, bạn nên đến Bệnh viện PhenikaaMec để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp nhằm bảo vệ sức khỏe lâu dài. Liên hệ hotline để đặt lịch thăm khám sớm nhất.